Mynd i’r llys

Hafan

AtalHeddluLlysCarcharRhyddhauAdferiad

Sut i ddefnyddio’r canllaw hwnCysylltiadau allweddol

 

  • Cyngor Hafal: Os ydych yn cael eich erlyn gan yr heddlu ac yna eich rhyddhau ar fechnïaeth, dylech fynd weld cyfreithiwr cyn gynted ag sydd yn bosib. Efallai eich bod yn gymwys i dderbyn Cymorth Cyfreithiol os nad ydych yn medru fforddio i dalu am wasanaethau cyfreithiwr. Mae hefyd yn ddibynnol ar ffactorau megis pa mor debygol ydyw y byddwch yn ennill yr achos. Bydd y Comisiwn Gwasanaethau Cyfreithiol (Legal Services Commission) yn darparu cyngor a chynrychiolaeth gyfreithiol i bobl sydd yn cael eu herlyn drwy’r Gwasanaeth Amddiffyn Troseddol (Criminal Defence Service). Mae mwy o wybodaeth yma – www.clsdirect.org.uk – neu ar 0845 3454345.

 

 

 

Mae’r holl achosion troseddol, gan gynnwys y rhai mwyaf difrifol, yn cychwyn yn llys yr ynadon. Mae’r ynadon yn gwrando ar y dystiolaeth ac (mewn achosion llai difrifol)  yn penderfynu a yw’r unigolyn yn euog neu’n ddieuog, a lle bo’n briodol, yn penderfynu ar y  ddedfryd.

Mae achosion mwy difrifol yn cael eu hatgyfeirio gan y llys ynadon i Lys y Goron sydd yn delio ag oedolion a phobl ifanc. Yn Llys y Goron, mae yna farnwr yn llywodraethu dros achosion a rheithgor  o 12 person sydd wedi eu dewis ar hap o’r holl bobl hynny sydd rhwng 18 a 70 ac ar gofrestr yr etholwyr.

 

• Ymddangosiad Cyntaf yn y Llys

Os ydych yn mynychu’r llys ar gyfer trosedd, efallai eich bod am ddod â ffrind gyda chi er mwyn eich cefnogi. Ewch ag unrhyw bapurau gyda chi sydd yn trafod eich gofal. Pan fyddwch yn cyrraedd, dywedwch wrth swyddog y llys a’ch cyfreithiwr. Gwiriwch yr hysbysfwrdd gan y bydd yn dangos pa bryd y bydd eich achos yn cael ei ystyried a ble sydd angen mynd.

Cofiwch fynychu mewn da o bryd a bod yn barod i aros tan fod eich enw yn cael ei gyhoeddi. Gwisgwch yn briodol ac ewch â phensil a darn o bapur. A chofiwch i fynd ag unrhyw feddyginiaeth gyda chi.

Pan fyddwch yn mynd i lys yr ynadon am y tro cyntaf, bydd gofyn i chi fel arfer i bledio yn ‘euog’ neu’n ‘ddieuog’. Os ydych yn pledio’n euog, bydd y llys yn gofyn am ‘adroddiad gyda’r holl opsiynau’ cyn gosod dedfryd. Os ydych yn pledio’n euog yn syth yn y llys ar y cyfle cyntaf posib, byddwch yn derbyn gostyngiad yn eich dedfryd. Os ydych yn pledio’n ‘ddieuog’, bydd dyddiad yn cael ei osod ar gyfer eich treial.

Efallai y byddwch yn cael eich danfon i’r carchar am gyfnod o amser (a adwaenir fel ‘cyfnod ar remand’), yn cael eich rhoi ar fechnïaeth, yn cael eich cyfarwyddo i fynd i’r llys neu yn ôl i’r ysbyty am ailasesiad. Os ydych ar fechnïaeth, efallai y bydd amodau yn perthyn i hyn.

Os yw’r cyfreithiwr yn cydnabod fod cleient yn meddu ar gyflwr iechyd meddwl, efallai y bydd yn gofyn i oedi’r achos tan bod modd llunio adroddiad seiciatryddol.

• Dedfrydu

Os ydych yn cael eich canfod yn euog o’r drosedd (troseddau) –– efallai y byddwch yn cael eich dedfrydu yn syth. Mae’r rhan fwyaf o bobl yn gorfod myn yn ôl i’r llys er mwyn derbyn eu dedfryd. Yn ystod y cyfnod, mae’n debygol y bydd  gofyn i chi fynd i weld y Gwasanaeth Prawf. Byddant yn  paratoi adroddiad  cyn-dedfrydu. Pwrpas yr adroddiad hwn yw darparu asesiad o’ch anghenion, y risg yr ydych yn ei gyflwyno i eraill a’ch parodrwydd neu’ch gallu i newid eich ymddygiad. Mae’r adroddiad wedi ei lunio er mwyn cynorthwyo’r llys i  ddod i benderfyniad am y ffordd orau i’ch dedfrydu.

 

  • Cyngor Hafal: Mae’n bwysig iawn eich bod yn cydweithredu gyda’r Gwasanaeth Prawf pan eu bod yn paratoi adroddiad amdanoch. Peidiwch ag anghofio dweud wrthynt am eich afiechyd meddwl a’r driniaeth yr ydych yn derbyn neu angen.

 

 

Y prif ddedfrydau sydd gan y llys yw:
• Dedfryd o garchar (ar gyfer y troseddau mwyaf difrifol).
• Dedfryd ohiriedig.
• Dedfryd gymunedol.
• Dirwyon.
• Rhyddhau.
• Rhyddhau amodol.
• Iawndal.

Os ydych yn derbyn dedfryd gan y llys  na sy’n ddedfryd o garchar, dylech gadarnhau beth yw’r ddedfryd hon a’r hyn sydd angen gwneud nesaf. Peidiwch â bod ofn gofyn i glerc y llys i esbonio hyn i chi. Ni ddylai eich cyfreithiwr adael y llys tan ei fod wedi esbonio’r hyn sydd wedi digwydd i chi a’r hyn sydd angen ei wneud nesaf.

Efallai y byddwch yn derbyn dedfryd gymunedol gyda nifer o amodau. Mae hyn yn golygu y byddwch o dan oruchwyliaeth y Gwasanaeth Prawf yn y gymuned a byddant yn llunio rhaglen o waith i chi i’w  chwblhau.

Cyflwynwyd yr Anghenion Gweithgareddau Adsefydlu gan Ddeddf Adsefydlu Troseddwyr 2014. Mae’n anghenraid newydd y mae’r llys yn medru ei gynnwys fel rhan o ddedfryd gymunedol. Mae’n cynnwys cyfuniad o apwyntiadau a gweithgareddau sydd wedi eu dylunio i gefnogi a monitro cynnydd y troseddwr yn ystod y ddedfryd a chefnogi’r broses o’i adsefydlu.

Os ceir adroddiad seiciatryddol sydd yn cydnabod bod cyflwr iechyd meddwl arnoch, efallai y bydd y canlyniad yn wahanol. Pan fydd yr ynadon wedi canfod unigolyn ag afiechyd meddwl sy’n euog, efallai y byddant yn dewis gosod:
• Gorchymyn ysbyty: adwaenir hyn fel cael eich ‘cadw yn yr ysbyty’ ac mae’n seiliedig ar dystiolaeth gan ddau feddyg.
• Gorchymyn Ceidwadaeth: bydd y llys yn eich gosod o dan geidwadaeth yr awdurdod lleol er mwyn eich diogelu chi/eraill
• Rhyddhau diamod: pan na fydd y llys yn cymryd camau pellach yn eich erbyn (ond byddwch yn meddu ar  gofnod troseddol).