Yn y carchar

Hafan

AtalHeddluLlysCarcharRhyddhauAdferiad

Sut i ddefnyddio’r canllaw hwnCysylltiadau allweddol

 

Nid yw’r rhan o fwyaf sydd yn  rhan  o’r system cyfiawnder troseddol yn mynd i’r carchar, hyd yn oed  os ydynt yn euog o drosedd.

Mae Hafal yn credu nad ddylai neb ag afiechyd meddwl difrifol gael eu dal mewn carchar gan nad yw  hyn yn amgylchedd priodol. Fodd bynnag, mae ystadegau yn dangos  fod cyfran sylweddol o garcharon yn meddu ar broblem iechyd meddwl ac mae llawer ohonynt yn meddu ar afiechyd meddwl difrifol.

Wrth fynd i’r carchar, mae carcharorion yn treulio cyfnod byr o’u hamser yn mynd drwy gyfnod anwytho cyn mynd i’r llety. Mae hyn yn parhau am 1-2 wythnos ac fel arfer yn cynnwys:

• Asesiad iechyd sydd yn adnabod y meysydd o risg.
• Atal hunanladdiad/rheoli hunan-niweidio.
• Asesu ar gyfer problemau iechyd meddwl gan gynnwys  afiechyd meddwl difrifol ac anhwylder personoliaeth.
• Rhwydweithiau dadwenwyno/gofalu ar gyfer cyffuriau penodol.
• Imiwneiddio/brechiad.

Cofiwch nad oes sicrwydd y byddwch yn mynd i garchar yng Nghymru – efallai y byddwch yn mynd i Loegr. Nid oes carchardai ar gyfer menywod yng Nghymru.

 

  • Cyngor Hafal: Mae’n hanfodol eich bod yn rhoi gwybod i’r Gwasanaeth Carchar eich bod yn meddu ar afiechyd meddwl, ac os ydych yn cymryd meddyginiaeth, dylech nodi beth yn union yw’r feddyginiaeth honno. Os ydych yn cael pyliau o deimlo eich bod am gyflawni hunanladdiad, rhaid rhoi gwybod i’r swyddog carchar fel eu bod yn medru eich cefnogi. Os ydych yn teimlo’n isel eich ysbryd, mae modd gofyn i weld rhywun o’r cynllun gwrando (gwasanaeth sydd ar gael yn y rhan fwyaf o garchardai). Mae hyn yn cynnwys siarad gyda chyd-garcharor sydd wedi ei hyfforddi i wrando ar bobl sydd yn y carchar ac yn profi trallod a’n agored i niwed.

 

 

 

 

Yn ystod eich cyfnod yn y carchar, dylai’r canlynol gael eu cynnig:
• Asesiad pellach a sgrinio wrth i’r person gael ei drosglwyddo rhwng carchardai.
• Cyngor ar ofalu am iechyd, gan gynnwys iechyd meddwl.
• Cynllun rhyddhau ac adsefydlu.
• Cyngor ar gadw mewn cysylltiad gyda theulu a ffrindiau.
• Cyngor ar gael eich rhyddhau ar drwydded (mae cael eich rhyddhau ar drwydded ond golygu eich bod dal yn gorfod cwblhau’r ddedfryd ond mae modd i chi wneud hyn tra’n byw yn y gymuned yn hytrach nag yn y carchar).

Mae’r Timau Gwasanaeth Iechyd Meddwl Mewngymorth y Carchar (Prison Mental Health In-reach Teams – MHIRTs) yn gweithio o fewn y carchar er mwyn darparu asesiad gofal a thriniaeth i’r rhai hynny sydd yn profi afiechyd meddwl difrifol. Maent yn gweithio gyda’r gwasanaethau hynny sydd y tu hwn i’r carchardai. Maent yn medru helpu gyda:
• Cofrestru gyda Meddyg Teulu.
• Atgyfeirio at dderbyn triniaeth arbenigol os oes angen hyn.

Os ydych yn sâl iawn yn y carchar, efallai bod angen eich trosglwyddo i’r ysbyty, uned ddiogel ganolig neu ysbyty arbenigol lle y byddwch yn  cwblhau eich dedfrydu. Mae’n bosib i chi fynd yn ôl ac ymlaen rhwng yr ysbyty a’r carchar.

Mae’r Gwasanaeth Prawf yn gweithio gyda phobl mewn carchardai sydd yn cwblhau eu dedfryd. Er enghraifft, efallai y bydd gofyn iddynt ysgrifennu adroddiad amdanoch ar gyfer y Bwrdd  Parôl er mwyn eu helpu  i benderfynu a yw’n ddiogel i’ch rhyddhau, ac os ydych yn cael eich rhyddhau, pa drefniadau sydd angen er mwyn eich atal rhag ail-droseddu a’ch cadw chi ac eraill yn ddiogel. Os ydych yn cwblhau dedfryd sydd yn fwy na 12 mis o garchar, byddwch yn derbyn rheolwr troseddwyr sydd yn gyfrifol amdanoch yn ystod eich cyfnod yn y system cyfiawnder troseddol.

Os oes pryderon gennych am eich gofal iechyd neu’ch llety, neu unrhyw elfen arall o’ch bywyd, mae’n bwysig eich bod yn rhoi gwybod i’ch rheolwr troseddwyr fel y gall ef/hi helpu gyda’r broses  adsefydlu.